Melis Kobal

"Ya mobil internete yatırım yapıp ayakta duracaksınız ya da kaybolacaksınız!" Dünya Mobil Kongresi'nin açılış konuşmasını yapan Vodafone CEO'su Arun Sarin, konuşmasına mobil internete yatırım yapmayan operatörlerin durumunu böyle özetliyordu. Oysa ki Sarin, geçtiğimiz yıl aynı kongrenin açılışını yaparken sektöre "Kablosuz ve geniş bant internet imkanı sunan Wimax'e karşı savaş açmalıyız" diye seslenmişti. Aradan sadece bir yıl geçti ama bu sektörde kurallar tahmin edilenden daha hızlı değişiyor.

Mobil internet, kişinin gerek cep telefonundan gerek bilgisayarından istediği an istediği yerden internete bağlanabilmesi demek. Neden bir anda mobil internet sektörün gündemine oturdu derseniz... Bunu anlamak için birkaç rakamı hatırlatmakta fayda var. Bugün dünyada 1.1 milyar internet kullanıcısı varken, mobil aboneler üç milyarı geçti, 2010 tahmini dört milyar. Operatörlere göre tüketicilerin bir telefondan beklentileri, konuşmanın çok ötesine geçti, cep telefonu artık küçük bir bilgisayar. 2006 sonunda akıllı telefon satışları 100 milyonken, 2008 beklentisi 250 milyon. Yani artık daha çok insan telefonuyla internette sörf yapmak, e-mail'lerini kontrol etmek, müzik ve video indirmek istiyor.

Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, bundan böyle ses gelirleri düşecek. Örneğin Global Mobile Forecast şirketinin tahminlerine göre seste abone başına gelir 2012'ye kadar yüzde 15 gerileyecek ancak data aktarımında abone başına gelirde yüzde 20'lik bir artış yaşanacak. Data gelirlerinin itici gücü de katma değerli servisler olacak. Rapora göre, 2012 yılına kadar data gelirinde yıllık büyüme oranı yüzde 12.09 olurken, ses gelirlerinde bu oran yüzde 2.53'te kalacak. Bu gelişmeleri göz önüne alan operatörler de boş durmuyor. Bu alandaki çalışmalara hız veriyor. Turkcell Katma Değerli Servislerden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Cenk Serdar'a göre düşen ses gelirleriyle birlikte operatörler dataya yükleniyor; çünkü müzik ve oyunun aynı büyüklüğe ulaşması bir hayli zor. Serdar, aynı zamanda insanların çok daha mobil yaşamaya başladıklarını ifade ediyor ve bu anlamda bireylerin sabit bir noktadan değil de istediği zaman internete bağlanma ihtiyacı hissettiğini vurguluyor. Bununla birlikte altyapının, cihazların ve iş modellerinin de zaman içinde mobil interneti destekleyecek hale gelmesi, mobil internetin hayata geçmesine sebep oldu. Avrupa'da data gelirleri geçtiğimiz yıla oranla yüzde 40 artış gösterdi.

Teknolojinin Şirketleri de Artık Mobilde Bir Oyuncu

Data gelirlerinin artması, yeni başlayan savaştaki oyuncuların sayısını da arttırıyor; operatörlerin yanı sıra Google, Microsoft, Yahoo gibi şirketler, içerik sağlayıcılar, mobil interneti bir mecra olarak gören reklamcılar ve hatta telefon üreticileri... Apple şirketi yeni ürünü i-Phone ile yarışta fark yaratmayı başardı. Operatörler birbiri ardına teknoloji şirketleriyle işbirliği peşinde. 120 milyon abonesiyle Avrupa ve ABD'de hizmet veren Deutsche Telekom'un mobil operatörü T-Mobile, Avrupa ayağı için Web'n'Walk portalının arama motoru olarak anlaştığı Google'dan vazgeçti, Yahoo ile anlaştı. Nisan ayından itibaren Web'n'Walk servisinin açılış sayfasında Google'ın arama çubuğunun yerini Yahoo alacak. Bu Google için Avrupa'daki 90 milyon T-Mobile abonesine ulaşamamak demek. T-Mobile CEO'su Hamid Akhavan gelecekte Yahoo ile işbirliğinin daha da derinleşmesini istiyor ve bunun sadece bir ortaklık değil; stratejik işbirliği olduğunu vurguluyor. "Yahoo!oneSearch" adı verilen uygulamayla abone, haberlere, hava durumuna, fotoğraflara ulaşabilecek. Hedef, gelecekte T-Mobile abonelerine farklı servisler sunabilmek. T-Mobile bununla birlikte Youtube, MySpace, Flickr ve bebo sitelerini de Web'n'Walk portalına eklemek için anlaştı ve şirket Avrupa genelinde data kullanımına ilişkin roaming ücretlerini yüzde 50 düşürdü.